Facemask chỉnh nha – Khí cụ hỗ trợ điều trị khớp cắn ngược cho trẻ
Facemask chỉnh nha là một khí cụ chỉnh nha ngoài mặt được sử dụng chủ yếu để hỗ trợ điều trị khớp cắn ngược (khớp cắn loại III) ở trẻ đang trong giai đoạn tăng trưởng, đặc biệt khi nguyên nhân liên quan đến tình trạng xương hàm trên kém phát triển. Khí cụ tạo lực kéo định hướng giúp đưa hàm trên ra trước, từ đó cải thiện tương quan giữa hai hàm và hỗ trợ cân đối khuôn mặt. Vậy Facemask hoạt động như thế nào, trẻ nào nên sử dụng và cần đeo trong bao lâu? Bài viết dưới đây sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn trước khi đưa trẻ đi chỉnh nha.

Facemask chỉnh nha hỗ trợ điều trị khớp cắn ngược ở trẻ
Tìm hiểu về khí cụ chỉnh nha Facemask
Facemask là loại hàm chức năng mang ngoài được sử dụng để hỗ trợ khớp cắn ngược phía trước do thiểu sản xương hàm trên của trẻ đang trong giai đoạn phát triển (thời kỳ răng sữa hoặc răng hỗn hợp sớm). Nhiệm vụ của Facemask chỉnh nha chính là kéo giãn xương hàm trên theo chiều trước – sau, ngang – đứng vì phức hợp sọ mặt có thể uốn nắn và đạt được hiệu quả rõ rệt.
Ngoài ra, khí cụ này còn có thể làm thay đổi rõ rệt cấu trúc xương trong trường hợp hàm dưới phát triển quá mức.
1. Cấu tạo của Facemask chỉnh nha
- Phần đỡ trán: Đặt phía trên lông mày 1 - 2 cm hoặc cách đều giữa lông mày và chân tóc.
- Phần đỡ cằm: Đặt dưới rãnh cằm khoảng 7mm.
- Thanh đỡ chính: Được làm từ thép không gỉ và đặt chính giữa mặt trẻ.
- Thanh ngang: Đặt ở vị trí dưới mặt phẳng cắn 2 - 3cm.
- Chun: Được móc ngang mức răng nanh và hướng xuống dưới ra trước 1 - 1,5cm so với mặt phẳng cắn để không làm tổn thương khóe miệng của trẻ. Đồng thời, tạo lực 800 - 1500g cho cả 2 bên kéo chun.
- Khí cụ nong khẩu cái Hydrax với mặt phẳng trượt bằng nhựa trên mặt nhai răng hàm sữa thứ nhất, thứ hai và răng hàm lớn thứ nhất hàm trên, có móc tương ứng răng nanh để kéo chun.

Cấu tạo của Facemask chỉnh nha
2. Ưu nhược điểm của Facemask chỉnh nha
Ưu điểm:
- Hiệu quả cho quá trình điều trị khớp cắn ngược loại III (từ nhẹ đến vừa), hạn chế khớp cắn ngược giai đoạn sớm, giảm nguy cơ phẫu thuật chỉnh hình xương ở trẻ sau này.
- Máng trượt giúp kiểm soát trồi răng hàm lớn mọc lên.
- Tránh nguy cơ tiêu xương, tụt lợi tại nhóm răng cửa hàm dưới.
- Điều chỉnh tương quan xương, tăng chiều dài tầng mặt dưới, cải thiện thẩm mỹ mặt móm, môi dưới bị nhô ra quá mức,…
Nhược điểm:
- Cần sự hợp tác và phối hợp từ trẻ.
- Dễ bị kích ứng da, niêm mạc do chun hay phần tựa trán hoặc cằm.
- Mỗi lần thay chun mới có thể cảm thấy đau vùng hậu hàm.
- Cần chú ý vệ sinh răng miệng thật tốt.

Cần có sự hợp tác của trẻ để đem lại hiệu quả cao
3. Thời điểm điều trị và các trường hợp chỉ định đeo Facemask
Đeo Facemask chỉnh nha cho trẻ càng sớm càng tốt khi răng hàm lớn ở hàm trên, răng cửa giữa và răng cửa bên mọc lên hoàn toàn. Việc đeo hàm Facemask ở giai đoạn vàng chỉnh nha cho trẻ sẽ hạn chế được việc phẫu thuật sau này. Độ tuổi đạt hiệu quả nhất ở bé gái là từ 9 – 12 tuổi và bé trai là 11 – 14 tuổi.
Trước khi đeo Facemask, chú ý đặt khí cụ nong hàm trên, được kích hoạt 2 lần/ngày để mở đường khớp như: Trán – hàm trên, gò má – thái dương, gò má – hàm trên, bướm – khẩu cái, gian khẩu cái, sàng – hàm trên, mắt – hàm trên. Việc này tạo điều kiện cho Facemask kéo dần khối hàm trên ra phía trước.
Các trường hợp được chỉ định đeo hàm Facemask gồm:
- Trẻ có xương hàm trên kém phát triển theo chiều trước - sau.
- Trẻ bị khớp cắn loại III do thiểu sản xương hàm trên.
- Trẻ bị khe hở môi – vòm miệng khiến xương hàm trên kém phát triển.
Vai trò của khí cụ chỉnh nha Facemask
Thiết kế của Facemask chỉnh nha áp dụng lực kéo tựa vào trán và cằm để kéo xương hàm trên ra trước. Kỹ thuật này có thể thực hiện được vì phức hợp sọ mặt có thể uốn nắn và đạt được sự thay đổi rõ rệt ở cả 3 mặt phẳng.
Khi đó, xương hàm trên được kích thích tiêu xương và bồi đắp xương dưới màng cứng, giúp đáp ứng sự phát triển của hàm trên. Ngoài ra, Facemask còn giúp kiểm soát sự tăng trưởng của xương hàm dưới, hạn chế được nguy cơ hàm trên và hàm dưới mất cân xứng do khớp cắn ngược ở trẻ.

Facemask chỉnh nha giúp kiểm soát sự tăng trưởng xương hàm dưới
Khi sử dụng Facemask chỉnh nha, xương hàm trên sẽ được kéo ra trước khoảng 1 - 3mm. Đồng thời, xương hàm dưới xoay xuống dưới và ra sau, làm tăng chiều cao tầng mặt dưới giúp xương hàm trên xuống dưới và ra trước. Hơn nữa, còn hỗ trợ làm tăng thể tích xương gò má.
Xem thêm:
[Hỏi – Đáp] Niềng răng có ảnh hưởng đến thần kinh không?
Facemask chỉnh nha hoạt động như thế nào?
Facemask sử dụng phần tựa trán và cằm làm điểm neo bên ngoài khuôn mặt. Chun kéo nối từ thanh ngang của Facemask đến khí cụ bên trong miệng, tạo lực định hướng lên hàm trên.
Ở trẻ đang tăng trưởng, lực kéo này có thể hỗ trợ sự dịch chuyển về phía trước của phức hợp hàm trên và cải thiện tương quan với hàm dưới. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp Facemask với khí cụ nong hàm để điều chỉnh thêm chiều rộng của cung hàm trên.
Mục tiêu không đơn thuần là làm cho răng “hết móm” mà là cải thiện tương quan răng và xương giữa hai hàm. Vì vậy, việc thiết kế hướng kéo, vị trí móc chun và mức lực cần được cá nhân hóa.
Trẻ cần đeo Facemask trong bao lâu?
Thời gian đeo Facemask không giống nhau ở tất cả trẻ. Bác sĩ sẽ căn cứ vào mức độ khớp cắn ngược, tình trạng xương hàm, độ tuổi, giai đoạn tăng trưởng và đáp ứng điều trị để đưa ra thời gian sử dụng phù hợp.
Một số phác đồ có thể yêu cầu trẻ sử dụng khí cụ trong nhiều giờ mỗi ngày và kéo dài trong nhiều tháng. Trong giai đoạn đầu, phụ huynh cần đặc biệt chú ý nhắc trẻ tuân thủ đúng thời gian bác sĩ yêu cầu.
Điều quan trọng hơn việc cố gắng đeo nhiều hơn chỉ định là đeo đều đặn và đúng hướng dẫn. Việc tự ý tăng thời gian hoặc tăng lực kéo không giúp quá trình điều trị nhanh hơn mà có thể gây ra những vấn đề không mong muốn.
Một số lưu ý khi sử dụng khí cụ Facemask cho trẻ
Để đạt hiệu quả tối ưu, trẻ sẽ phải mang khí cụ này cả ngày trừ lúc ăn hay chơi thể thao. Bác sĩ khuyến cáo trẻ nên đeo Facemask chỉnh nha vào ban đêm, bởi thời điểm này hormon tăng trưởng ở trẻ sẽ được giải phóng.
Cần sử dụng Facemask liên tục cho tới khi đạt độ cắn chìa từ 3 - 5mm (bù trừ một phần tái phát sau tháo hàm). Thông thường, trẻ phải đeo Facemask khoảng 8 – 12 tháng mới giúp xương hàm trên di trước 2 - 4mm. Tuy nhiên, những thay đổi này có thể thấy được trong 3 - 6 tháng kéo liên tục.
Dưới đây là một số lưu ý khi sử dụng Facemask chỉnh nha cho trẻ em:
- Thời gian đầu sử dụng khí cụ, trẻ có thể cảm thấy khó chịu trong miệng và khó ăn nhai hơn, đôi khi có cảm giác mỏi hàm. Bố mẹ nên cho bé ăn thực phẩm mềm, tránh nhai nhiều khi mới làm quen với khí cụ.

Bố mẹ nên cho con ăn thực phẩm mềm trong thời gian đầu
- Cần nhắc nhở và giúp trẻ đeo hàm Facemask đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ điều trị.
- Nếu trẻ có răng hàm lớn thứ hai mọc thì máng trượt phải được mở rộng đến răng này, nhằm kiểm soát sự trồi lên của các răng hàm lớn vĩnh viễn.
- Nếu có cắn hở phía trước, hook kéo phải được đặt cao để tạo lực hướng chéo cho phép đóng khớp cắn. Nếu cắn sâu, hook sẽ đặt ngang răng hàm lớn vĩnh viễn trên để làm trồi răng này và mở khớp.
- Ngưng sử dụng khi trẻ có biểu hiện rối loạn khớp thái dương hàm.
- Tái khám định kỳ 4 – 6 tuần để bác sĩ kiểm tra răng miệng, theo dõi khí cụ và đánh giá mô mềm.
- Nếu trẻ bị đau hoặc có các biểu hiện bất thường khác, bố mẹ nên báo ngay cho bác sĩ để được can thiệp kịp thời.
Facemask có cần kết hợp với niềng răng không?
Có thể. Facemask không nhất thiết được sử dụng đơn độc trong mọi trường hợp.
Tùy tình trạng của trẻ, bác sĩ có thể kết hợp Facemask với khí cụ nong hàm, mắc cài hoặc các khí cụ chỉnh nha khác. Mục tiêu là vừa điều chỉnh tương quan xương, vừa sắp xếp răng và hoàn thiện khớp cắn.
Trong một số trường hợp, trẻ có thể cần điều trị chỉnh nha theo từng giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung kiểm soát sự phát triển và tương quan hai hàm; giai đoạn sau có thể tiếp tục sắp xếp răng và hoàn thiện khớp cắn khi trẻ lớn hơn.
Điều trị khớp cắn ngược cho trẻ ở đâu tốt nhất?
Bên cạnh việc quan tâm về các khí cụ chỉnh nha, đặc biệt là hàm Facemask, các bậc phụ huynh cũng nên tìm hiểu về địa chỉ nha khoa chất lượng để điều trị hiệu quả tình trạng khớp cắn ngược ở trẻ. Nếu thực hiện chỉnh nha tại phòng khám kém chất lượng sẽ không thể mang lại khớp cắn chuẩn, thậm chí còn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe của trẻ.
Do đó, việc lựa chọn địa chỉ nha khoa đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về tay nghề bác sĩ, trang thiết bị máy móc hiện đại, chi phí chỉnh nha hợp lý là điều vô cùng quan trọng. Nha khoa Quốc tế KAIYEN là một trong những phòng khám được giới chuyên môn đánh giá cao, là nơi niềng răng tin cậy của đông đảo các khách hàng nhỏ tuổi trên toàn quốc.

Khi đến với KAIYEN, hầu hết khách hàng đều yên tâm tuyệt đối vào tay nghề chuyên môn của bác sĩ cùng với sự chuyên nghiệp, thân thiện của các chuyên viên tư vấn và đội ngũ y tá. Không chỉ đem đến trải nghiệm tuyệt vời mà còn đáp ứng được sự kỳ vọng của đông đảo khách hàng khi đến chỉnh khớp cắn ngược tại đây.
Bên cạnh đó, Nha khoa Quốc tế KAIYEN còn trang bị phòng khám nha khoa hiện đại khi sở hữu rất nhiều máy móc tân tiến được nhập khẩu từ Hoa Kỳ, Pháp, Đức,… giúp hỗ trợ bác sĩ trong quá trình chỉnh nha. Có thể kể đến là máy iTero 5D, máy chụp phim CT ConeBeam, ghế nha khoa Sirona, khí cụ Facemask chỉnh nha chính hãng,…
Câu hỏi thường gặp
Facemask chỉnh nha dùng để điều trị tình trạng gì?
Facemask chủ yếu được sử dụng để hỗ trợ điều trị khớp cắn ngược loại III ở trẻ đang tăng trưởng, đặc biệt trong trường hợp khớp cắn ngược liên quan đến tình trạng xương hàm trên kém phát triển.
Trẻ bao nhiêu tuổi có thể đeo Facemask?
Facemask thường được cân nhắc trong giai đoạn trẻ còn tăng trưởng. Tuy nhiên, không có một độ tuổi cố định áp dụng cho tất cả trẻ. Bác sĩ sẽ đánh giá giai đoạn phát triển xương và tình trạng khớp cắn trước khi quyết định thời điểm điều trị.
Đeo Facemask có đau không?
Trong thời gian đầu, trẻ có thể cảm thấy căng, mỏi hoặc khó chịu ở vùng hàm và các vị trí tiếp xúc với khí cụ. Nếu trẻ đau nhiều, đau kéo dài hoặc xuất hiện tổn thương mô mềm, phụ huynh nên thông báo cho bác sĩ để kiểm tra.
Facemask cần đeo bao lâu mỗi ngày?
Thời gian đeo phụ thuộc vào phác đồ của từng trẻ. Không nên tự ý giảm thời gian đeo vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, cũng không nên tự tăng thời gian hoặc lực kéo nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Facemask có làm thay đổi khuôn mặt của trẻ không?
Có thể. Khi được chỉ định đúng trường hợp, Facemask có thể hỗ trợ cải thiện tương quan xương hàm trên – hàm dưới và từ đó làm khuôn mặt hài hòa hơn. Mức độ thay đổi phụ thuộc vào nguyên nhân, tuổi, giai đoạn tăng trưởng và đáp ứng điều trị của từng trẻ.
Facemask có thay thế niềng răng không?
Không hoàn toàn. Facemask chủ yếu hỗ trợ điều chỉnh tương quan xương và khớp cắn ở trẻ trong giai đoạn tăng trưởng. Tùy trường hợp, trẻ vẫn có thể cần kết hợp với khí cụ nong hàm, mắc cài hoặc các phương pháp chỉnh nha khác để sắp xếp răng và hoàn thiện khớp cắn.
Facemask có giúp trẻ hết móm hoàn toàn không?
Không thể đảm bảo cho mọi trường hợp. Facemask có hiệu quả tốt hơn khi nguyên nhân móm liên quan đến hàm trên kém phát triển và trẻ vẫn đang trong giai đoạn tăng trưởng. Nếu nguyên nhân chủ yếu do hàm dưới phát triển quá mức hoặc sai lệch xương nghiêm trọng, bác sĩ có thể cần lựa chọn phương pháp điều trị khác.
Có nên tự mua Facemask cho trẻ sử dụng không?
Không. Facemask cần được thiết kế, điều chỉnh và sử dụng theo chỉ định của bác sĩ chỉnh nha. Việc tự mua hoặc tự điều chỉnh lực kéo có thể khiến hướng lực không phù hợp và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Trên đây là những thông tin về khí cụ Facemask chỉnh nha cũng như việc ứng dụng chúng trong điều trị tình trạng khớp cắn ngược cho trẻ. Nếu bố mẹ còn bất kỳ thắc mắc nào khác hoặc cần thăm khám trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa thì có thể liên hệ với Nha khoa Quốc tế KAIYEN theo số hotline 081.333.6666.
THÔNG TIN NHA KHOA QUỐC TẾ KAIYEN
- Facebook: https://www.facebook.com/nhakhoakaiyenclinic
- Website: https://kaiyennhakhoa.com/
- Hotline: 0813336666
- Địa chỉ: 99 Trần Não, phường An Khánh, Thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Đặt lịch hẹn
Niềng răng ở đâu tốt, uy tín TP.HCM – NHA KHOA KAIYEN
Trường hợp nào niềng răng nhổ 4 cái? Có nguy hiểm hay không?
Niềng răng có làm thay đổi khuôn mặt không? 5 sự khác biệt trước và sau
Quy trình niềng răng diễn ra như thế nào? Các bước đạt chuẩn tại KAIYEN