Lợi trùm khi niềng răng phải làm sao? Nguyên nhân và cách khắc phục
Lợi trùm khi niềng răng phải làm sao? Đây là thắc mắc của rất nhiều người khi đang trong quá trình chỉnh nha và bất ngờ xuất hiện tình trạng sưng đau vùng lợi, đặc biệt ở khu vực răng khôn. Không ít người lo lắng đây là dấu hiệu niềng răng thất bại hoặc biến chứng nguy hiểm. Thực tế, lợi trùm là tình trạng khá phổ biến và có thể xử lý hiệu quả nếu được phát hiện sớm.
Trong bài viết dưới đây, Nha khoa Quốc tế KAIYEN sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây lợi trùm khi niềng răng, dấu hiệu nhận biết, mức độ ảnh hưởng đến quá trình chỉnh nha cũng như các phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả theo hướng dẫn của bác sĩ.
Lợi trùm là gì?
Lợi trùm là phần lợi bao phủ lên trên bề mặt răng, thường xuyên bị tác động từ bên ngoài như thức ăn, nước hoặc từ răng khôn mọc lên.
Khi bị lợi trùm, bạn sẽ cảm thấy đau và khó chịu vì lúc này các vụn thức ăn tích tụ trong kẽ răng làm khó khăn cho việc vệ sinh răng miệng. Lâu này không được làm sạch thì vi khuẩn phát triển gây nên viêm nhiễm khiến lợi bị sưng phồng, nặng hơn có thể ảnh hưởng đến các răng bên cạnh.

Lợi trùm thường xuất hiện trong độ tuổi từ 20 đến 40 tuổi bởi đây là giai đoạn răng khôn mọc và phát triển ở người bình thường.
Dấu hiệu của lợi trùm khi niềng răng tương tự như khi mọc răng khôn. Biểu hiện dễ nhận thấy nhất là vùng lợi trong cùng của hàm bị sưng tấy và đau nhức, thậm chí xuất hiện mủ khi dùng tay ấn vào.
Dấu hiệu nhận biết lợi trùm khi niềng răng
Lợi trùm thường không xuất hiện đột ngột mà tiến triển theo từng giai đoạn.
Ở giai đoạn đầu, vùng lợi phía sau hàm sẽ hơi sưng, đỏ và đau âm ỉ. Khi ăn nhai hoặc chạm vào khu vực này sẽ xuất hiện cảm giác đau rõ hơn.
Nếu tình trạng viêm tiến triển, người bệnh có thể nhận thấy:
- Phần lợi phía sau răng hàm sưng phồng lên.
- Đau khi há miệng hoặc nhai thức ăn.
- Hôi miệng do thức ăn mắc trong túi lợi.
- Chảy dịch hoặc mủ khi ấn vào vùng lợi.
- Khó mở miệng, đau lan lên tai hoặc vùng thái dương.
- Sốt nhẹ, nổi hạch dưới hàm nếu viêm nặng.
Trong nhiều trường hợp, người đang niềng răng thường nhầm lẫn lợi trùm với cảm giác đau do siết răng. Vì vậy, nếu đau kéo dài nhiều ngày hoặc xuất hiện sưng nướu bất thường, nên đến nha khoa để được kiểm tra.

Nguyên nhân bị lợi trùm khi niềng răng
Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
Mắc cài, dây cung và các khí cụ chỉnh nha khiến việc vệ sinh răng miệng trở nên khó khăn hơn bình thường.
Nếu thức ăn tồn đọng lâu ngày quanh mắc cài hoặc vùng răng khôn sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây viêm nướu và lợi trùm.
Đây cũng là lý do bác sĩ luôn hướng dẫn người niềng răng sử dụng thêm chỉ nha khoa, bàn chải kẽ và máy tăm nước.
Răng khôn mọc lệch hoặc mọc ngầm
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất của viêm lợi trùm.
Khi răng khôn chỉ mọc một phần và chưa trồi hoàn toàn khỏi nướu, phần lợi còn lại sẽ che phủ mặt nhai của răng.
Thức ăn rất dễ mắc kẹt dưới lớp lợi này và gây viêm.
Nếu răng khôn mọc lệch, tình trạng viêm sẽ tái phát nhiều lần và thường phải nhổ bỏ để điều trị dứt điểm.
Không cung cấp đủ dinh dưỡng
Khi niềng răng, nhiều bạn cảm thấy đau và vướng xíu với mắc cài mà hạn chế việc ăn uống. Điều này khiến cho cơ thể không cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết như vitamin C hay Canxi. Khi đó răng, lợi sẽ yếu hơn bình thường, tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công gây nên những bệnh lý về răng miệng như viêm nướu, viêm nha chu…
Chỉnh nha chưa đúng kỹ thuật
Trong một số ít trường hợp, lực kéo quá mạnh hoặc kế hoạch điều trị chưa phù hợp có thể khiến mô nướu bị kích thích nhiều hơn.
Tuy nhiên, đây không phải là nguyên nhân phổ biến.
Nếu được điều trị bởi bác sĩ chỉnh nha có chuyên môn, nguy cơ này sẽ rất thấp.
Hậu quả của viêm lợi trùm trong quá trình niềng răng
Tình trạng lợi trùm khi niềng răng không chỉ gây ra cảm giác đau nhức trong thời gian dài mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả chỉnh nha như:
Ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai
Với sự tấn công của vi khuẩn và lực tác động của hệ thống khí cụ khiến cho bạn bị đau nhức kéo dài, từ đó khiến việc ăn uống và sinh hoạt bị ảnh hưởng.
Tạo tiền đề cho các bệnh lý về răng miệng
Lợi trùm sưng to và bị răng đẩy lên tạo ra các khoảng trống lớn làm cho thức ăn thừa bám dính. Điều này khiến cho việc vệ sinh và chăm sóc răng miệng gặp khó khăn. Khi cặn thức ăn thừa không được làm sạch sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn tấn công gây ra sâu răng, viêm nha chu… thậm chí là có thể phá hủy cấu trúc răng gây chết tủy.
Ngoài ra, viêm lợi trùm còn là nguyên nhân gây ra chảy máu chân răng. Lý do là bởi máu được dồn tụ về khu vực lợi bị sưng, từ đó khả năng bảo vệ răng và mạch máu của lợi bị giảm. Khi này, chỉ cần lực tác động nhẹ từ dụng cụ vệ sinh cũng có thể làm cho chân răng bị chảy máu.

Làm giảm hiệu quả chỉnh nha
Trường hợp bị viêm lợi trùm, bác sĩ cần tiến hành cắt lợi trùm hoặc nhổ răng khôn khiến cho thời gian niềng răng bị kéo dài. Khi này chi phí chỉnh nha sẽ phát sinh thêm khoản điều trị viêm lợi trùm. Nếu việc điều trị gặp rủi ro sẽ để lại những biến chứng nguy hiểm; thậm chí cần phải tháo niềng không đúng lộ trình.
Bị lợi trùm khi niềng răng phải làm sao?
Khi bị lợi trùm, thức ăn có nhiều khả năng dính vào giữa nướu và răng nên việc làm sạch răng và nướu là rất khó khăn. Nếu những mảnh vụn này bị mắc trên răng quá lâu, chúng có thể kết hợp với axit trong nước bọt để hình thành vi khuẩn, gây nhiễm trùng và khiến lợi bị sưng tấy. Vì vậy, việc điều trị lợi trùm kịp thời rất quan trọng: vừa tránh để lợi viêm và vừa tránh ảnh hưởng đến tiến độ niềng răng.
Khi phát hiện các dấu hiệu bị trùm lợi bạn cần đến phòng khám nha khoa bạn đang niềng răng để kiểm tra. Càng được điều trị sớm bao nhiêu thì càng tốt vì bạn sẽ không phải bị đau và việc ăn uống cũng dễ dàng hơn.
Nếu chỉ bị nhẹ, bạn có thể điều trị tại nhà, tuy nhiên không nên tự ý dùng thuốc mà phải có sự hướng dẫn của bác sĩ có chuyên môn. Bạn cũng có thể súc miệng bằng nước muối loãng để giảm viêm. Thường xuyên uống nước ấm cũng làm dịu đi khó chịu ở lợi.

Còn trong trường hợp lợi bị viêm nặng hơn thì cần có phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Sau khi tiến hành thăm khám, bác sĩ sẽ yêu cầu chụp X-quang để xác định vị trí của răng khôn sau đó tư vấn và đưa ra giải pháp tốt nhất để điều trị. Hiện nay, việc điều trị lợi trùm không còn khó khăn vì lợi trùm cũng không phải bệnh lý nguy hiểm. Để khắc phục tình trạng này cắt lợi trùm là giải pháp tối ưu nhất, tuy nhiên sẽ có có 2 trường hợp sau:
– Theo kết quả X-quang, nếu răng khôn không mọc lệch và thẳng hàng cùng với những răng khác thì có thể dễ dàng cắt bỏ phần lợi trùm.
– Trường hợp 2 đó răng khôn mọc lệch, gây đau và ảnh hưởng đến các răng khác thì không nên dùng biện pháp cắt lợi trùm. Với trường hợp này, phương pháp tốt nhất là nhổ răng khôn để giải quyết triệt để vấn đề.
Nên làm gì để ngăn chặn lợi trùm khi niềng răng?
Để khắc phục lợi trùm khi niềng răng, bạn nên lưu ý những vấn đề sau:
Có chế độ ăn uống đủ chất
Việc ăn uống không đủ chất là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm lợi. Bạn nên bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cùng các loại vitamin cần thiết để cơ thể có sức đề kháng chống lại vi khuẩn.
Các chuyên gia khuyến cáo người bị lợi trùm nên duy trì thói quen ăn 1 đến 2 hũ sữa chua mỗi ngày để giúp bổ sung lợi khuẩn và Acid Lactic. Thói quen này không chỉ giúp cân bằng hệ vi đường ruột mà còn giúp ức chế vi khuẩn gây hại cho khoang miệng, giúp ngăn ngừa hôi miệng và giảm triệu chứng sưng đau trong quá trình niềng răng.

Các loại nước ép từ hoa quả giúp ngăn chặn tình trạng viêm lợi trùm. Các loại vitamin có trong hoa quả giúp cơ thể tăng cường miễn dịch, nâng cao sức đề kháng và ngăn chặn vi khuẩn tấn công vào mô lợi.
Ngoài ra để ngăn chặn tình trạng lợi trùm khi niềng răng, bạn nên hạn chế các thực phẩm độc hại sau:
- Đồ ngọt và các thực phẩm nhiều đường tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn tấn công.
- Thực phẩm chức nhiều tinh bột có thể hình thành các mảng bám ở chân răng tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công vào lợi.
- Bạn cũng nên hạn chế đồ chua, cay, nóng hoặc thực phẩm chứa nhiều axit gây cảm giác sót khi tiếp xúc với bề mặt lợi.
- Không nên sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, cà phê… trong quá trình chỉnh nha.
Chăm sóc răng miệng đúng cách
Vệ sinh răng niềng đúng cách là một biện pháp hàng đầu giúp khắc phục lợi trùm khi niềng răng. Để hạn chế tình trạng viêm nhiễm lợi, bạn nên lưu ý các vấn đề sau:
- Sử dụng bàn chải lông mềm, mảnh để tránh gây tổn thương lợi.
- Vệ sinh răng miệng 2 lần/ngày nhằm loại bỏ cặn thức ăn thừa trong khoang miệng.
- Kết hợp súc miệng bằng nước muối loãng 2 lần/ngày giúp hạn chế sự hôi miệng và ngăn ngừa không cho vi khuẩn tấn công vào lợi.
- Sử dụng thêm máy tăm nước, chỉ nha khoa… giúp lấy sạch cặn thức ăn thừa trong kẽ răng và mắc cài.
Lựa chọn cơ sở chỉnh nha được cấp phép hoạt động
Lựa chọn cơ sở nha khoa uy tín là điều kiện tiên quyết, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và kết quả thực hiện chỉnh nha. Bạn nên chọn niềng răng tại các cơ sở nha khoa được cấp phép để đảm bảo các yếu tố sau:
- Yếu tố vô trùng: Yếu tố vô trùng được ưu tiên hàng đầu. Nếu các thiết bị chỉnh nha không được tiệt trùng cẩn thận có thể tạo môi trường thuân lợi để vi khuẩn tấn công lợi gây lợi trùm khi niềng răng.
- Yếu tố con người: Tại các cơ sở nha khoa uy tín đều có đội ngũ bác sĩ có kinh nghiệm và tay nghề cao. Chính vì vậy, trong quá trình gắn khí cụ sẽ hạn chế được sai sót và rủi ro xảy ra gây tác động lớn đến lợi khiến lợi bị tổn thương, sưng tấy…
- Yếu tố trang thiết bị: Các cơ sở nha khoa được cấp phép hoạt động đều sở hữu trang bị máy móc và công nghệ hiện đại hỗ trợ cho khâu thăm khám và xét nghiệm ban đầu. Điều này giúp bác sĩ xác định được vị trí răng khôn từ đó đưa ra kế hoạch nhổ bỏ trước khi tiến hành niềng răng, giúp ngăn chặn viêm lợi trùm khi niềng răng.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Lợi trùm khi niềng răng có tự hết không?
Nếu nguyên nhân là răng khôn mọc lệch thì lợi trùm thường không tự khỏi và có nguy cơ tái phát nhiều lần nếu không điều trị.
Lợi trùm có phải biến chứng do niềng răng không?
Không hoàn toàn. Phần lớn trường hợp liên quan đến răng khôn mọc hoặc vệ sinh răng miệng chưa tốt, không phải do bản thân kỹ thuật niềng răng.
Khi nào cần cắt lợi trùm?
Khi răng khôn mọc đúng hướng nhưng phần lợi che phủ gây viêm và cản trở vệ sinh, bác sĩ có thể chỉ định cắt lợi.
Có phải nhổ răng khôn nếu bị lợi trùm?
Nếu răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc gây viêm tái phát nhiều lần thì nhổ răng khôn là phương pháp điều trị triệt để.
Lợi trùm có làm kéo dài thời gian niềng răng không?
Có thể. Nếu cần điều trị viêm hoặc nhổ răng khôn, kế hoạch chỉnh nha có thể phải tạm điều chỉnh để đảm bảo an toàn.
Làm sao để phòng tránh lợi trùm khi niềng răng?
Vệ sinh răng miệng đúng cách, tái khám đúng lịch, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và theo dõi sự mọc của răng khôn sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ gặp tình trạng này.
Trên đây là những chia sẻ của Nha Khoa Quốc Tế KAIYEN về vấn đề lợi trùm khi niềng răng. Hy vọng những kiến thức này sẽ giúp bạn biết được cách khắc phục và phòng tránh niềng răng bị lợi trùm.
THÔNG TIN NHA KHOA QUỐC TẾ KAIYEN
- Facebook: https://www.facebook.com/nhakhoakaiyenclinic
- Website: https://nhakhoakaiyen.com/
- Hotline: 0813336666
- Địa chỉ: 99 Trần Não, Phường An Khánh, Thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
Đặt lịch hẹn
Lợi trùm khi niềng răng phải làm sao? Nguyên nhân và cách khắc phục
ƯU ĐÃI TẾT 2026 TẠI KAIYEN
Tưa miệng là gì? Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả
Có nên cạo vôi răng cho trẻ em không?